اصفهون

ای سپاهان، سروری کن بر زمین، چون آسمان در جهان، تا تو ولادتگاه چونین سروی (سنایی)

 


حمام علی قلی آقا به همراه مجموعه بناهای عمومی دیگر از جمله مسجد و بازارچه از دوره صفویه باقی مانده است
بانی این بناها علی قلی آقا از خواجگان حرم شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی بوده است
با استناد به دو کتیبه موجود در مسجد علی قلی آقا این حمام حدود 305 سال قدمت دارد - نوشتار سال 1385
این بنا از دو حمام بزرگ و کوچک تشکیل شده است . هر یک از این دو حمام مانند دیگر حمامهای سنتی شامل دو فضای اصلی سربینه و
گرمخانه است و در حمام بزرگ فضای مهم دیگری موسوم به چال حوض نیز وجود دارد
قسمت های مختلف مجموعه فضاهایی منظم و با قاعده های هندسی هستند

سربینه حمام فضای بزرگی است با قاعده هشت ضلعی منتظم سکوهایی بر گرداگرد سربینه با قاعده ای مشابه که محل نشستن و استراحت یا تعویض لباس مراجعین بوده ساخته شده اند و زیر سکوها حفره هایی برای قرار دادن کفش و گیوه تعبیه شده است
همچنین بر دو محور فضای سربینه چهار حوض در درون سکوها تعبیه شده تا افراد قبل از ورود به سکو پاهای خود را در این حوض ها
شستشو دهند . هشت ستون سنگی بخش میانه سربینه را بر دوش دارند و سکوهای اطراف را طاقهای کوتاهتری می پو شانند

سربینه از طریق فضایی موسوم به میان در به گرمخانه مرتبط می شود که در آن چندین شکست و تغییر زاویه وجود دارد
تا دید مستقیم بین این دوفضا از بین برود و از اتلاف حرارت گرمخانه نیز جلوگیری گردد

گرمخانه حمام بزرگ فضایی وسیع با قاعده مستطیل شکل است که با استفاده از ستونهای سنگی به بخشهای مختلف تقسیم شده است
در گاه ورودی خزینه در میانه ضلع روبروی ورودی میان در به گرمخانه واقع است
با عبور از چند پله به فضای خزینه که مملو از آب بوده وارد می شدند تا آبکشی و تطهیر کنند
در هر دو سوی خزینه فضاهایی موسوم به خلوت واقع است که محل استحمام خصوصی بوده است

چال حوض فضایی وسیع و کشیده ای در کنار گرمخانه است . این فضا توسط طاقهای وسیعی پوشانده شده که هشت ستون سنگی
آن را بر دوش دارند . استخر وسیعی بیشر فضای چال حوض را به خود اختصاص داده که به منظور شنا و آبتنی استفاده می شده است
در دو سوی محور اصلی این فضا دو شاه نشین با قاعده نیم هشت وجود دارد که معروف است یکی برای پرش و شیرجه و دیگری جایگاه تماشاچیان بوده است

ماخذ : بروشور سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان


Ali Gholi Agha bathhouse with a number of other historical public places, like the mosque, bazaar, etc, in this area are all historical monuments from Safavi Dynasty . Ali Gholi Agha himself was one of the high rank people working for the last two kings of the Dynasty, called Shah Soltan Hossein and Shah Soleyman .

Two inscriptions from the year 1112 AH in Ali Gholi Agha mosque and especially the number 1125 at the end of the deed of endowment shows that this monument is of the ones of the first half of the 12 th century AH .
This monument consists of a big and a small bathhouse . Both of these bath, like other Iranian traditional bathhouse, have two main parts which are SARBINEH ( the dressing room ) and GARMKHANEH ( the hot bathing room ) . There is, of course, one other section in the big bath which is called CHALHOZE ( the swimming pool ) .
The plan of these two bathhouse has been such carefully designed the Sarbinehs are wall to wall neighbor, and so the Garmkhanehs . This neighborhood of the parts, which have the same temperature, would help to reduce the heat waste .

All different parts in the bathhouse have proper geometrical bases . Sarbineh is a quite big room with an octagonal base, which has a smaller octagon in it . The platforms all around Sarbineh were the places to change clothes and relaxing . Spaces under these platforms were the ones to put shoes inside . There are four fountains around Sarbineh, which people used to wash their feet inside before entering the main bathing room .
Eight stone made pillars are under the Sarbineh’s central dome . some lower ceiling cover the side platforms, too . Sarbineh is connected to Garmkhaneh by a passage which is called MIANDAR .
These Miandars were built with some breaks in them ( indirect ways ) .
This type of buildings is good for two reason . First, it would reduce the heat waste; second, it avoids outsiders watch inside the bath .

The big bathhouse’s Garmkhaneh is a big room with a rectangular base which is divided into different parts by some stone made pillars . On the center of the Garmkhaneh, there is a big dome on four stone made pillars . There are four other pillars in Garmkhaneh, which make the smaller bathing rooms all around . The entrance to KHAZINEH ( final bathing rooms ) is just in front of the entrance to the Garmkhaneh . Going up a few stairs, you could easily enter Khazineh which used to be full of water .

On two sides of Khazineh, there are two rooms called KHALVAT ( Solitude rooms ) .
These rooms were for especial people .
Chalhoze is a long vast space beside Garmkhaneh, which was built 1127 AH . This rooms is covered with quite big ceilings, which are on eight stone made pillars . A large pool is inside this space which was used as a swimming pool . On two, eastern and western, sides of the pool there are two rooms called SHAHNESHIN
One of these rooms was used for diving and the other for watching .
The small bathhouse is also a place with geometrical bases . The Sarbineh in this bath has a square base .
There are some other platforms on three sides of this square . The central dome of this Sarbineh is one four
Stone made pillars . Garmkhaneh of the small bath has octahedral and half octahedral base and it is on eight stone made pillars . There are some ceiling windows too, which use to provide the bath with enough light . Beside the bathhouse, there is a corridor which connects to a well at the end . This well used to provide water for the bath . Workers used to bring the water up from this well by using a cow .

سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان